Chỉ thị của Bộ trưởng về việc
pḥng trừ rầy nâu, bệnh vàng lùn,
lùn xoắn lá hại lúa ở các tỉnh phía Nam
Bệnh vàng lùn & lùn xoắn lá do virus gây ra được lây truyền
bởi rầy nâu đang lây lan trên lúa vụ thu đông, vụ mùa và vụ đông
xuân ở các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ, Nam Trung
bộ và Tây Nguyên. Theo báo cáo của các địa phương, đến ngày
25/10/2006, diện tích lúa vụ thu đông, vụ mùa 2006 và vụ đông xuân
2006-2007 bị nhiễm rầy nâu của các tỉnh vùng Đồng bằng sông cửu Long
và Đông Nam bộ là 33.323 ha, và diện tích nhiễm bệnh vàng lùn & lùn
xoắn lá là 51.768 ha, trong đó có 26.283 ha nhiễm bệnh nặng cần phải
tiêu huỷ.
Để thực hiện nghiêm túc Chỉ thị
30/2006/CT-TTg ngày 11/8/2006 và Công điện khẩn số 1680/CĐ-TTg ngày
19/10/2006 của Thủ tướng Chính.phủ về một số biện pháp cấp bách
pḥng trừ rầy nâu, bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá trên lúa, Bộ trưởng
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ thị:
1 Đối với UBND các tỉnh, thành phố.
1.1 Củng cố và tăng cường hoạt động của Ban Chỉ đạo pḥng
chống rầy nâu, vàng lùn, lùn xoắn lá các cấp; phối hợp mọi lực lượng
có liên quan trên địa bàn ( nông nghiệp, tài chính, kế hoạch, KHCN,
các đoàn thể quần chúng) triển khai thực hiện quyết liệt các biện
pháp đồng bộ pḥng trừ rầy nâu và ngăn chặn triệt để sự lây lan của
bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá trên địa bàn. Ban Chỉ đạo phải giao ban
hàng tuần, báo cáo kịp thời với cấp trên có thẩm quyền về t́nh h́nh
dịch bệnh ở địa phương.
1.2. Huy động lực lượng ngành Bảo vệ thực vật, Trồng trọt
và Khuyến nông, trường hợp cần thiết huy động cả lực lượng từ trường
đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp trên địa bàn để hướng dẫn
nông dân và địa phương cơ sở thực hiện các giải pháp kỹ thuật cụ thể
sau đây:
1.2.1. Đối với
lúa thu đông, lúa mùa 2006 và lúa đông xuân 2006-2Q07 đă gieo sạ:
Giám sát chặt chẽ sự xuất hiện của rầy nâu trên lúa thu
đông, lúa mùa 2006 và lúa đông xuân 2006-2007 đă gieo sạ. Khi rầy
cám đa số tuổi 1-3 có mật độ trên 3 con/dảnh th́ phải tổ chức phun
trừ rầy nâu theo hướng dẫn chi tiết của Cục Bảo vệ thực vật bằng các
loại thuốc trừ rầy trong danh mục thuốc được phép sử dụng. Trường
hợp rầy nâu xuất hiện trên diện rộng th́ tổ chức diệt rầy đồng loạt,
địa phương phải hỗ trợ thuốc trừ rầy cho nông dân.
1.2.2. Đối với
vụ đông xuân 2006-2007:
a/ Từng xă có phương án cụ thể để thực hiện chuyển dịch cơ
cấu cây trồng theo hướng giảm bớt diện tích gieo trồng lúa và thay
thế bằng các loại cây trồng khác cho thu nhập tương đương hoặc cao
hơn; giảm diện tích trồng 2-3 vụ lúa liên tục, thay thế bằng 1-2 vụ
cây màu;
b/ Đối với diện tích sẽ gieo trồng lúa đông xuân:
- Vệ sinh đồng ruộng: để triệt tiêu nguồn bệnh trước khi
gieo sạ lúa vụ sau phải thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh đồng
ruộng, như: cày, trục, vùi lúa chét, dọn sạch cỏ bờ;
- Cơ cấu giống lúa: khuyến khích sử dụng các giống lúa xác
nhận, kiểm soát chất lượng giống, ngăn chặn việc kinh doanh giống
kém chất lượng. Gieo trồng các loại giống phù hợp ở các vừng sinh
thái theo danh mục giống mà Cục Trồng trọt khuyên cáo, cụ thể là: OM
576, IR 64, VND 95-20, AS 996, OMCS 2000, IR 50404, OM 2517, OM
4495, OM 4498 và OM 2395...; không dùng những giống nhiễm rầy nặng;
chú ư tổ chức nhân giống kháng rầy để đủ cung cấp cho các vụ tiếp
theo.
Thời vụ xuống giống: tùy theo vùng sinh thái ở địa phương,
tập trung xuống giống đồng.loạt, gọn, không kéo dài; thời gian xuống
giống chính cho toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long là từ giữa tháng
11 đến hết tháng 12 năm 2006. Thời gian xuống giống cụ thể trên từng
địa bàn phải căn cứ vào kết quả theo dơi các đợt rầy di trú thông
qua mạng lưới bẫy đèn để né tránh rầy nâu di trú truyền bệnh trên
lúa mới gieo sạ.
Biện pháp canh tác: khuyến cáo áp dụng rộng răi biện pháp
gieo sạ theo hàng và chỉ gieo khoảng 90- 20 kg thóc giống /ha; không
bón quá nhiều phân đạm, tăng lượng trong phân lân và phân kali bón
cho lúa để nâng cao sức chống chịu đối với dịch bệnh. Tiếp tục mở
rộng áp dựng biện pháp "3 giảm 3 tăng" nhưng phải điều chỉnh quy
định về BVTV theo hướng dẫn của Cục BYTV để pḥng trừ kịp thời rầy
nâu và bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá. Nơi có điều kiện th́ áp dụng biện
pháp xử lư hạt giống bằng hoá chất trước khi gieo theo hướng dẫn của
Cục BVTV.
- Pḥng trừ rầy nâu: tại vùng đă xuất hiện bệnh vàng lùn,
lùn xoắn lá ở các vụ trước, khi cây lúa ở giai đoạn trước 20 ngày
sau khi gieo sạ, nếu thấy xuất hiện rầy cám tuổi 1 -3 th́ tiến hành
pḥng trừ bằng các loại thuốc có gốc Buprofezin theo hướng dẫn cụ
thể của Cục Bảo vệ thực vật. Tuyệt đối cấm sử dụng thuốc gốc Cúc
tổng hợp (Pyrethroids), lân hữu cơ trong giai đoạn này. Khi cây lúa
ở giai đoạn trên 20 ngày sau khi gieo sạ th́ áp đụng biện pháp pḥng
trừ rầy nâu như ở điểm 1 .2. 1 .
1.2.3. Tiêu
huỷ ruộng bị bệnh:
- Kiên quyết tiêu huỷ triệt để ngay các ruộng lúa bị nhiễm
bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá với tỷ lệ bệnh trên 10% số khóm đang giai
đoạn đẻ nhánh;
1.3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc kinh
doanh, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ở cơ sở, nghiêm cấm việc kinh
doanh thuốc giả, thuốc kém phẩm chất, tăng giá thuốc trong thời gian
có dịch.
1 .4. Trích ngân sách để hỗ trợ cho nông dân pḥng trừ dịch
bệnh theo quy định hiện hành, nếu có khó khăn báo cáo kịp thời về Bộ
Nông nghiệp & Phát triển nông thôn để tổng hợp báo cáo cấp có thẩm
quyền quyết định xem xét giải quyết.
1.5. Chỉ đạo các đoàn thể tham gia tích cực để vận động và
hướng dẫn nông dân các biện pháp pḥng trừ dịch bệnh trên địa bàn.
1.6. Chỉ đạo cơ quan thông tin đại chúng đẩy mạnh công tác
thông tin tuyên truyền, hướng dẫn nông dân những biện pháp pḥng
chống rầy nâu, bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá trên lúa để nông dân
hiểu, biết được sự nguy hiểm, tác hại của dịch bệnh và thực hiện có
hiệu quả biện pháp pḥng chống dịch.
1 .7. Khen thưởng kịp thời những đơn vị, cá nhân tham gia
tích cực và có hiệu quả trọng côg tác pḥng trừ dịch bệnh; kỷ luật
nghiêm khắc những tập thể, cá nhân không nghiêm túc chấp hành sự chỉ
đạo của cấp trên làm dịch bệnh lây lan.
2. Các đơn vị trực thuộc Bộ:
2.1 . Cục Bảo
vệ thực vật:
- Chỉ đạo các Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh/thành phố trực
thuộc Trung ương liên tục theo dơi diễn biến t́nh h́nh dịch bệnh
trên lúa, thực hiện công tác dự tính, dự báo về rầy nâu và bệnh vàng
lùn, lùn xoắn lá hại lúa để cung cấp thông tin nhanh, kịp thời đến
nông dân và các? phương tiện thông tin đại chúng để đưa tin. Thiết
lập mạng lưới bẫy đèn để có cơ sở dự tính dự báo chính xác diễn biến
của dịch bệnh.
- Hoàn thành "Sổ tay pḥng chống rầy nâu, bệnh vàng lùn,
lùn xoắn lá" để làm cơ sở hướng dẫn nông dân thực hiện các biện pháp
pḥng chống dịch; Chủ tŕ, phối hợp với Viện Bảo vệ thực vật, các cơ
quan liên quan và các địa phương trong việc kiểm nghiệm các loại
thuốc để phổ biến kịp thời pḥng trừ rầy nâu và bệnh vàng lùn, lùn
xoắn lá có hiệu quả.
2 .2 . Cục Trồng trọt theo dơi sát sao t́nh h́nh sản xuất ở
các địa phương để phối hợp chỉ đạo về cơ cấu cây trồng; cơ cấu giống,
thời vụ xuống giống và các biện pháp chỉ đạo canh tác phù hợp; chuẩn
bị đủ giống kháng rầy cho các vụ tiếp theo.
2.3. Vụ Khoa học Công nghệ chủ tŕ, phối hợp với các Viện,
Trường triển khai gấp chương tŕnh thử nghiệm, chọn lọc bộ giống lúa
kháng rầy nâu và kháng bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá để đưa ra gieo
trồng rộng ngoài sản xuất trong thời gian ngắn nhất; đồng thời tổ
chức nghiên cứu các vấn đề cơ bản có liên quan để phục vụ công tác
chống dịch.
2.4. Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với các cơ
quan khuyến nông các cấp tập trung tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn
tới tận hộ nông dân các biện pháp pḥng chống rầy nâu, bệnh vàng lùn
và lùn xoắn lá; phối hợp xây dựng các mô h́nh pḥng trừ địch bệnh có
hiệu quả; kịp thời tổng kết và phổ biến những kinh nghiệm tốt để áp
dụng trên diện rộng.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn yêu cầu
UBND các tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương phía Nam và Thủ trưởng
các đơn vị liên quan thuộc Bộ thực hiện khẩn trương các nội dung
trên và báo cáo thường xuyên về Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn t́nh h́nh thực hiện chỉ thị này
BỘ TRƯỞNG
Cao Đức Phát
