BỆNH VÀNG LÙN VÀ LÙN
XOẮN LÁ LÚA
(Theo Trung tâm Bảo vệ Thực vật Phía Nam)
 |
Bệnh vàng lùn
và bệnh lùn xoắn lá là hai bệnh gây hại nghiêm trọng
trên lúa do virus gây ra. Hai bệnh này không lây qua hạt
giống, nước, không khí, đất và các tác nhân cơ giới mà
chủ yếu là do rầy nâu truyền bệnh.
Khoảng 1 tiếng sau khi rầy nâu chích hút ở cây lúa bị
bệnh thì chúng đã có khả năng truyền bệnh.
Thời gian rầy nâu chích hút ở cây lúa bị bệnh càng lâu
thì khả năng rầy truyền bệnh càng cao.
I-
CƠ CHẾ TRUYỀN BỆNH
 |
II- TRIỆU CHỨNG BỆNH VÀNG LÙN
1. Cây lúa bị lùn:
Mức
độ lùn của cây tuỳ thuộc vào giai đoạn cây lúa bị nhiễm bệnh.
Nhiễm bệnh sớm, cây bị lùn nhiều và nhiễm muộn thì cây lúa ít lùn
hơn.
2. Lá lúa bị ngả màu vàng cam.
Trên một chồi, các lá bên dưới ngả vàng trước rồi lan dần lên các lá
trên.
Trên một lá, sự ngả màu vàng đi từ chóp lá và hai bên mép lá đi vào.
Trong một bụi lúa có thể có chồi bệnh và chồi khoẻ.
Khi bệnh nặng, cây lúa hoặc cả bụi lúa bị chết rụi.
III- TRIỆU CHỨNG LÙN XOẮN LÁ
1. Cây bị lùn: cây bị lùn hơn so với cây lúa bình thường nhưng
bộ rễ không bị hư.
2. Lá bị xoắn, mép lá có thể bị rách, hay gân lá bị sưng to giống
như những u bướu.
3. Bụi lúa có chồi đâm ra từ đốt thân bên trên mặt đất (nếu bị
bệnh lâu ngày).
4. Lá lúa vẫn xanh đậm, lá không bị ngả vàng, cây lúa không chết
nhưng không trỗ hay trỗ không thoát (nghẹn đòng) và cho nhiều hạt
lép.
5. Rầy nâu có thể lấy được cả hai loại virus gây bệnh vàng lùn và
bệnh lùn xoắn lá vào cơ thể và có thể truyền được đồng thời cả hai
bệnh trên vào một cây lúa, vì vậy trong một bụi lúa có thể đồng thời
thấy được cả hai triệu chứng của bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá.
Trong trường hợp cây lúa bị nhiễm đồng thời cả hai bệnh vàng lùn và
bệnh lùn xoắn lá thì bụi lúa bị lùn. Trong bụi lúa vừa có lá vàng từ
chóp lá vào vừa có lá xanh đậm và vặn xoắn. Số tép lúa trong bụi
không tăng, không giảm.
IV- QUẢN LÝ BỆNH VÀNG LÙN VÀ BỆNH LÙN XOẮN LÁ LÚA
Để kiểm soát bệnh vàng lùn và bệnh lùn xoắn lá lúa cần quản lý thật
tốt rầy nâu vì rầy nâu chính là nguồn lây lan bệnh vàng lùn và lùn
xoắn lá.
1. Thăm đồng thường xuyên để phát hiện rầy thật sớm.
2. Khi phát hiện có rầy nâu cánh dài ở giai đoạn mạ với mật độ từ
7-10con/tép thì phải phun thuốc trừ rầy ngay vì đây là rầy mới di
chuyển đến và khả năng rầy mang mầm bệnh là rất cao.
3. Khi cây lúa còn ở giai đoạn mạ đến đẻ nhánh, nếu phát hiện cây bị
bệnh thì phải nhổ bỏ ngay hay cày vùi huỷ bỏ toàn bộ ruộng lúa để
tránh lây lan vì cây lúa không thể phục hồi cho dù tiếp tục được đầu
tư thêm phân bón, thuốc trừ sâu bệnh, hay bơm nước vào…
